DZIŚ

dodaj wiadomość | newsletter | kontakt

Karty Zasad

KARTA ZASAD DZIAŁANIA ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH

 
Służmy poczciwej sławie
A jako kto może – niech ku pożytku dobra wspólnego pomoże
Jan Kochanowski
Prawo do dobrowolnego zrzeszania się należy do fundamentalnych praw człowieka, a swoboda działalności i angażowania się obywateli w życie społeczne jest podstawą prawdziwej demokracji. Wśród inicjatyw i instytucji, których nie można zaliczyć ani do struktur administracji państwowej i samorządowej, ani do sfery działań stricte gospodarczych, wyodrębnić trzeba organizacje pozarządowe, czyli powołane przez obywateli dla realizacji celów społecznych, a których podstawą działalności jest wolontarystyczne zaangażowanie obywateli i zewnętrzne finansowanie (darowizny, subwencje, dotacje).
Są to organizacje realizujące pewną misję (tzn. działające w imię wartości lub społecznie pożytecznych celów), a nie dążące do uzyskania zysku czy zdobycia władzy. Zasady działalności tych organizacji powinny być normowane nie tylko przez przepisy prawa, ale także przez swoisty kodeks etyczny, którego podstawą są następujące zasady, przyjęte na I Ogólnopolskim Forum Inicjatyw Pozarządowych we wrześniu 1996 roku i zaktualizowane w ramach projektu Jawnie Przejrzyście Odpowiedzialnie.
 
Dobro wspólne
Misja organizacji powinna być podstawowym wyznacznikiem podejmowanych przez nią działań. Organizacje pozarządowe w swoich działaniach kierują się zasadą poszanowania godności, praw i wolności człowieka, zasadami pomocniczości i dialogu oraz ideą dobra wspólnego.
 
Legalizm
Organizacje pozarządowe działają w ramach obowiązującego w demokratycznym państwie prawa, wpływając w ramach demokratycznych procedur na jego doskonalenie. Organizacje biorące udział w procesie stanowienia prawa muszą jasno określić, w jakim charakterze występują – jako rzecznicy interesu społecznego, w imieniu konkretnych grup zagrożonych wykluczeniem, czy też w imię innych interesów.
 
Niezależność
Organizacje pozarządowe są samorządne i niezależne. Zasady ich działalności określają wewnętrzne mechanizmy samoregulacji tak na poziomie poszczególnych organizacji, jak i branż. Niezależność – zarówno od źródeł finansowania, jak i politycznych ośrodków władzy – jest podstawowym wyzwaniem organizacji.
 
Jawność
Działalność merytoryczna i finansowa organizacji pozarządowych jest działalnością jawną z uwagi na szczególną troskę o posiadane przez nie środki publiczne bądź powierzone im przez osoby prywatne. Przejrzystość finansów organizacji musi pozwalać na zewnętrzną ocenę zasadności i racjonalności wydatków.
 
Odpowiedzialność
Organizacje pozarządowe w każdym aspekcie swojej działalności biorą pod uwagę społeczne skutki swoich działań i ich wpływ na społeczność i środowisko naturalne. Organizacje odpowiadają przed społeczeństwem za efektywne wykorzystanie powierzonych im środków.
 
Rzetelność
Organizacje pozarządowe planują swoje działania w oparciu o analizę potrzeb swoich beneficjentów i regularnie ewaluują swoją skuteczność w odpowiadaniu na nie. Organizacje pozarządowe nie podejmują się działań, których nie są w stanie rzetelnie wykonać.
 
Rozliczalność
Organizacje pozarządowe przeznaczają całe wypracowane dochody na realizację zadań statutowych oraz – w rozsądnych granicach – na rozwój organizacji. Dbanie o majątek organizacji, w tym tworzoną własność społeczną, i jego właściwe wykorzystanie powinno być podstawowym obowiązkiem osób zarządzających.
 
Partnerstwo
Organizacje pozarządowe współdziałają z innymi podmiotami na zasadach partnerstwa stawiając wyżej współpracę, wzajemność i solidarność niż konkurencję, izolację i indywidualny sukces. W sytuacji, gdy zachodzi konflikt wyznawanych wartości, organizacje podejmują działania przy zachowaniu zasad tolerancji i uznania prawa innych do posiadania odmiennego zdania.
 
Podział władz
Każda organizacja pozarządowa tworząc swoje struktury organizacyjne powinna co najmniej rozróżnić w swoim statucie funkcje zarządzające od nadzorczych. W zależności od potrzeb organ nadzorczy powinien pełnić funkcje programowe i kontrolne. Od członków kolegialnego organu nadzorczego wymaga się bezstronności, rzetelności i zaangażowania w działalność organizacji.
 
Unikanie konfliktu interesów
W organizacjach pozarządowych szczególną wagę przywiązuje się do przejrzystych relacji w działaniach osób zaangażowanych w pracę organizacji  - tak zawodowo, jak i wolontarystycznie.
 

 

KARTA ZASAD ORGANIZACJI MONITORUJĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ

 
W imieniu swoich członków organizacje pozarządowe – zgodnie z zapisanymi w Konstytucji zasadami „dialogu społecznego” i „pomocniczości” pragną być partnerem rządu i samorządów wszystkich szczebli poprzez artykułowanie potrzeb i wartości wspólnot, w których działają, uczestniczenie w realizowaniu działań podejmowanych na rzecz wspólnoty oraz pomoc w formułowaniu celów polityki społecznej i kierunków rozwoju.
 
Jednak partnerstwo pomiędzy organizacjami a administracją jest możliwe jedynie wtedy, gdy istnieje nie tylko dobra wola współpracy, ale również mechanizmy wzajemnej kontroli. Stąd też konieczność istnienia organizacji prowadzących monitoring, który jest zaplanowanym, usystematyzowanym i prowadzonym według przyjętego schematu badaniem wybranego fragmentu funkcjonowania administracji publicznej w celu określeni, na ile stosowane procedury są zgodne z prawem (zarówno z Konstytucją RP i prawem międzynarodowym, jak i prawami niższego rzędu) oraz na ile rzeczywiście wykorzystywane są na rzecz „dobra wspólnego”.
 
Podstawowe zasady:
Obiektywność
Monitoring jest metodą dochodzenia do rzetelnej i obiektywnej wiedzy na temat zasad i efektów działania administracji publicznej i nie może być traktowany wyłącznie instrumentalnie, jako sposób udowadniania z góry założonej tezy. Oznacza to, że w swoich działaniach organizacja i jej przedstawiciele winni wyżej stawiać prawdę ponad doraźną skuteczność czy interes własnej organizacji.
 
Działalność dla dobra wspólnego
Monitoring jest elementem wpływania na poprawę funkcjonowania społeczności lokalnych (w tym ochrony środowiska naturalnego), a nie tylko narzędziem badawczym. Oznacza to, że nie powinien być, poza skrajnymi przypadkami, jedynie formą krytyki, ale próbą rozpoczęcia procesu negocjacji i wspólnych działań na rzecz poprawy istniejącej sytuacji.
 
Jawność
Organizacje kontrolujące muszą ze szczególną troską dbać o jawność swoich działań i unikać sytuacji, w których ich działania mogłyby być postrzegane jako nieetyczne, a ich obiektywizm poddany w wątpliwość.
 

 

KARTA ETYCZNA

Sygnatariusze Karty to organizacje ekologiczne działające na rzecz:
  • wysokiej jakości życia w czystym środowisku
  • zachowania skarbów przyrody
  • zaangażowania obywateli w działania na rzecz ochrony środowiska
 
Uznając znaczenie istotnej roli, jaką organizacje ekologiczne odgrywają w ochronie środowiska, chcemy dążyć do przejrzystości podejmowanych działań oraz jawności decyzji.
 
Dlatego deklarujemy przestrzeganie poniższych zasad.
 
Jawność
Działalność każdej organizacji powinna być jawna dla wszystkich zainteresowanych.
Dlatego zobowiązujemy się do:
  • rozpowszechniania informacji o działaniach realizowanych przez organizację,
  • podawania do wiadomości publicznej rocznych raportow merytorycznych i finansowych.
 
Rzetelność
Osiągnięcie celów przyjętych przez organizację wymaga konsekwentnego i kompetentnego działania. Dlatego zobowiązujemy się do:
  • podejmowania zadań na miarę kompetencji i możliwości organizacji,
  • wywiązywania się z umów i zobowiązań,
  • troski o wysoką jakość realizowanych działań.
 
Uczestnictwo w postępowaniach administracyjnych
Celem uczestniczenia organizacji w postępowaniach administracyjnych powinno być:
  • zapewnienie przestrzegania prawa,
  • zagwarantowanie udziału społecznego w procesie podejmowania decyzji,
  • pełna jawność procedur decyzyjnych,
  • przeciwdziałanie korupcji,
  • zapewnienie przestrzegania zasad ekorozwoju przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych.
 
Uczestnicząc w postępowaniach administracyjnych zobowiązujemy się do:
  • kierowania się względami merytorycznymi,
  • niezawierania porozumień z inwestorem lub organem administracji, w związku z prowadzonym postępowaniem, w wyniku którego nasza organizacja, osoby odpowiedzialne w niej za podejmowanie decyzji lub podmioty z nią związane mogłyby uzyskać jakiekolwiek korzyści finansowe lub materialne,
  • zapewnienia pełnej jawności wszystkich ustaleń dotyczących prowadzonego postępowania,
  • poddania się obowiązującym procedurom wyjaśniającym i kontrolnym.

 

Źródło: "Etyka w organizacjach pozarządowych. Standardy w praktyce funkcjonowania organizacji pozarządowych", OFOP, Warszawa 2005

Ostatnia modyfikacja: 2011-05-06, 04:05